In het kort
- Dezelfde situatie loopt heel anders af, afhankelijk van jullie relatievorm.
- Het verschil valt meestal pas op als het misgaat.
- Deze voorbeelden zijn vereenvoudigd. In het echt spelen er altijd meer dingen mee.
Zes voorbeelden
1. Meebetalen aan het huis van je partner
Het huis staat op naam van je partner. Jij betaalt tien jaar lang mee aan de hypotheek en aan een nieuwe badkamer.
Getrouwd of geregistreerd partner: Je hebt meestal recht op een vergoeding. Betaal je mee aan een huis dat in waarde stijgt, dan deel je vaak mee in die stijging (artikel 1:87 BW).
Samenwonend zonder afspraken: Er is geen wettelijke regeling. Je moet bij de rechter bewijzen dat het geen cadeau was. De uitkomst is onzeker.
2. Aflossen op de gezamenlijke hypotheek
Je lost 30.000 euro van je eigen spaargeld af op de hypotheek die op jullie beider naam staat.
Getrouwd of geregistreerd partner: Je hebt in principe recht op vergoeding van het deel dat de schuld van je partner betrof.
Samenwonend zonder afspraken: Ook hier kan een vergoedingsrecht bestaan, maar de grondslag is minder duidelijk. Zonder bewijs van waar het geld vandaan kwam, sta je zwak.
3. Een kind en een scheve verdeling van werk en zorg
Een van jullie gaat drie dagen werken om voor het kind te zorgen. De ander maakt carrière.
Getrouwd of geregistreerd partner: Bij een scheiding kan er partneralimentatie zijn. En het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, wordt verdeeld.
Samenwonend zonder afspraken: Geen partneralimentatie en geen verdeling van pensioen. Degene die minder ging werken, draagt het verlies alleen.
4. De platenverzameling
Jij had een grote platenverzameling. Samen kochten jullie er nog honderd bij. Nu gaan jullie uit elkaar.
Getrouwd of geregistreerd partner: Zonder huwelijkse voorwaarden vallen de platen die tijdens het huwelijk zijn gekocht in de gemeenschap. Die worden dus gedeeld. Wat je al had, blijft van jou.
Samenwonend zonder afspraken: Alles is van degene die het kocht. Maar wie kan na twaalf jaar nog bewijzen wie welke plaat kocht? Wat niemand kan bewijzen, wordt vaak geacht van jullie samen te zijn.
5. Een eigen bedrijf
Een van jullie heeft een eenmanszaak die in tien jaar veel waard wordt.
Getrouwd of geregistreerd partner: Zonder huwelijkse voorwaarden valt de waardegroei tijdens het huwelijk meestal in de gemeenschap. Met huwelijkse voorwaarden hangt het af van wat er precies is afgesproken.
Samenwonend zonder afspraken: Het bedrijf blijft helemaal van de ondernemer. De ander deelt niet mee, ook niet als die jarenlang meehielp of thuis alles opving.
6. Plotseling overlijden
Je partner overlijdt onverwacht. Jullie hebben samen een koophuis.
Getrouwd of geregistreerd partner: Je bent erfgenaam. Door de wettelijke verdeling krijg je alle bezittingen en kun je in het huis blijven wonen. Je betaalt weinig of geen erfbelasting.
Samenwonend zonder afspraken: Je bent geen erfgenaam. Het deel van je partner gaat naar zijn of haar familie. Zonder testament of verblijvingsbeding moet je het huis misschien verkopen. En je betaalt tot 40 % erfbelasting over wat je wél krijgt.
Andere situaties
Samengesteld gezin
Heb je kinderen uit een eerdere relatie? Dan is het extra belangrijk om na te denken over je testament. De wettelijke verdeling kan er namelijk toe leiden dat jouw vermogen uiteindelijk bij de kinderen van je nieuwe partner terechtkomt. Een notaris kan uitleggen hoe je dat voorkomt.
Een relatie met iemand uit het buitenland
Woont een van jullie in het buitenland of heeft een van jullie een andere nationaliteit? Dan kan het recht van een ander land van toepassing zijn op jullie vermogen en erfenis. Dit is ingewikkeld. Vraag hier altijd advies over.
Een latrelatie
Woon je niet samen, dan zijn jullie voor de wet geen partners. Ook niet na jaren. Wil je iets voor elkaar regelen, dan kan dat alleen via een testament of een verzekering.
Mantelzorg voor je partner
Zorg je jarenlang voor een zieke partner en werk je daardoor minder? Ben je getrouwd, dan wordt daar bij een scheiding rekening mee gehouden. Woon je samen, dan niet. Maak dan zelf afspraken.
Praat hier samen over
Neem hier samen de tijd voor. Juist als jullie het nu goed hebben.
- Welk voorbeeld hierboven lijkt het meest op onze situatie?
- Zouden we de uitkomst eerlijk vinden?
- Zo niet: wat willen we anders afspreken?