In het kort
De regels die gelden als jullie gaan samenwonen zijn sterk afhankelijk van jullie relatievorm.
- Bij trouwen of een geregistreerd partnerschap regelt de wet automatisch van alles: bijvoorbeeld wat er van jullie samen wordt, hoe jullie de kosten dragen en wat er gebeurt als het misgaat.
- Wonen jullie samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap, dan regelt de wet vrijwel niets — ook niet na heel lang samenwonen.
Met een samenlevingscontract, huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden kunnen jullie zelf afspraken maken over bepaalde onderwerpen.
Op deze pagina lees je wat er in elke situatie geldt voor: de huurwoning, de verdeling van de vaste lasten, inkomen en spaargeld, schulden en de eigendom van jullie spullen. Lees hier meer over een huis kopen, kinderen, scheiden en overlijden.
Huurwoning
Het kan zijn dat je gaat samenwonen in een huurwoning. Als jullie deze woning samen hebben gevonden en allebei op het huurcontract vermeld staan, dan zijn jullie allebei huurder. Als huurder heb je recht op wettelijke bescherming. Hoe zit het als slechts een van jullie op het huurcontract staat? Of als je intrekt in het huurhuis van je partner?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
Als echtgenoten of geregistreerde partners samenwonen in een huurhuis, dan worden zij automatisch gezamenlijk huurder. Je krijgt dan dus automatisch huurbescherming en jullie hebben allebei het recht om in het huis te blijven wonen als de relatie eindigt.
Niks geregeld
Als je samenwoont in een huurhuis word je niet automatisch gezamenlijk huurder. Je hebt in principe dus geen recht op de huurwoning. Ook niet als jullie er samen wonen, samen de huur betalen en samen op dat adres staan ingeschreven.
In sommige gevallen kun je medehuurder worden. Je krijgt dan wel automatisch huurbescherming en jullie hebben allebei het recht om in het huis te blijven wonen als de relatie eindigt.
Je moet dan aan een aantal voorwaarden voldoen:
- Je moet minimaal twee jaar samenwonen
- Je moet een gezamenlijke huishouding hebben
Vervolgens moeten jullie samen de medehuur schriftelijk aanvragen bij de verhuurder. Zegt de verhuurder nee, dan kun je de rechter vragen om het alsnog toe te kennen. De rechter kijkt daarbij onder meer of jullie een echte gezamenlijke huishouding voeren en of degene die medehuurder wil worden de huur kan betalen.
Wacht hier niet mee. Het verzoek moet namelijk van jullie allebei komen. Wil je partner bij het einde van de relatie niet meer meewerken, dan moet je een procedure starten tegen de verhuurder en je eigen partner, met alle tijd, kosten en onzekerheid van dien.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Het is niet mogelijk om met elkaar afspraken te maken over huurrechten in verhouding tot de verhuurder. Dat moet je met de verhuurder zelf afspreken. Wel kunnen jullie afspreken wie in de woning mag blijven wonen als jullie uit elkaar gaan.
Samenlevingscontract
Het is niet mogelijk om met elkaar afspraken te maken over huurbescherming in verhouding tot de verhuurder. Dit moet je met de verhuurder zelf afspreken. Wel kunnen jullie afspreken wie in de woning mag blijven wonen als jullie uit elkaar gaan.
Relevante wetsartikelen: Artikel 7:266 BW, artikel 7:267 BW.
Lees hier informatie over een koopwoning.
Verdeling van de vaste lasten
Huur of hypotheek, energie, verzekeringen, boodschappen, de auto, de kosten van de kinderen: samen een huishouden voeren kost geld. Deze kosten samen heten de kosten van de huishouding. Wie betaalt wat?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
De kosten van de huishouding moeten betaald worden naar verhouding van jullie inkomens. Verdien jij twee keer zoveel als je partner, dan betaal jij twee derde en je partner een derde.
Niks geregeld
- Er is geen standaard regel en het is onduidelijk hoe de kosten verdeeld moeten worden. Als je niets afspreekt is er niets geregeld.
- Uit algemene regels kan afgeleid worden dat je allebei de helft moet betalen, maar dat uitgangspunt staat niet vast. Een rechter kan uit jullie gedrag afleiden dat jullie iets anders hebben afgesproken, zoals een verdeling naar verhouding van jullie inkomens. Dat maakt de uitkomst onzeker.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Je kunt samen een andere verdeling afspreken. Bijvoorbeeld ieder de helft, of een vast bedrag per maand, of een verdeling waarbij bepaalde uitgaven buiten beschouwing blijven.
Samenlevingscontract
Je kunt samen afspreken hoe je de kosten verdeelt. Bijvoorbeeld ieder de helft, naar verhouding van inkomen of een vast bedrag per maand.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:84 BW.
Delen van inkomen en geld sparen
Jullie krijgen salaris op je rekening, je stort geld op de gezamenlijke rekening, je hebt een gezamenlijke spaarrekening of je spaart apart. Wanneer wordt het geld van jullie samen en wanneer blijft het gescheiden?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- Al het geld dat binnenkomt vanaf het moment van trouwen of geregistreerd partnerschap is van jullie samen. Het maakt daarbij niet uit of het op een privé bankrekening of op een gezamenlijke bankrekening wordt gestort. Dit heet de gemeenschap van goederen.
- Het geld dat je al had voor het huwelijk of partnerschap blijft privé.
- Ook erfenissen en schenkingen tijdens het huwelijk of partnerschap zijn privé.
- Deze regeling geldt voor huwelijken en partnerschappen die zijn gesloten na 1 januari 2018. Lees meer over de regels vóór 2018.
Niks geregeld
- Inkomen en spaargeld blijven gescheiden. Jouw salaris is van jou en het salaris van je partner is van je partner. Dat geldt ook voor het spaargeld.
- Wel is het mogelijk om allebei geld te storten op een gezamenlijke rekening. Jullie zijn niet automatisch allebei voor de helft eigenaar van het geld op de gezamenlijke rekening. Wat je zelf hebt gestort op de rekening, blijft in de basis van jou.
- Wie minder gaat werken om voor kinderen te zorgen bouwt minder vermogen op en krijgt daarvoor geen compensatie bij scheiding.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Jullie kunnen afspreken dat er geen gemeenschap van goederen ontstaat en dat jullie geld gescheiden blijft. Dit kan in combinatie met een verrekenbeding.
Samenlevingscontract
Jullie kunnen geen gemeenschap van goederen afspreken. Wel kunnen jullie afspreken dat jullie inkomen of spaargeld met elkaar verrekenen. Bijvoorbeeld als de ene partner meer kan sparen vanwege een fulltime baan en de ander niks kan sparen vanwege een parttime baan en zorg voor kinderen, dan kunnen jullie afspreken dat jullie het spaargeld aan het einde van het jaar met elkaar delen.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:94 BW, artikel 1:132 BW, artikel 1:141 BW.
Schulden
Een studieschuld bij DUO, een hypotheeklening bij de bank, belastingaanslagen en een sportschoolabonnement. Welke schulden zijn van jullie privé en voor welke schulden kunnen jullie allebei aangesproken worden?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- Alle schulden die ontstaan vanaf het moment van trouwen of registreren zijn van jullie samen. Het maakt daarbij niet uit of iemand in z'n eentje iets koopt of dat je dit samen doet.
- De schulden die je al had voor het huwelijk of partnerschap blijven privé.
- De schulden die al gezamenlijk waren voor het huwelijk of partnerschap blijven gezamenlijk.
- Deze regeling geldt voor huwelijken en partnerschappen die zijn gesloten na 1 januari 2018. Lees meer over de regels vóór 2018.
Niks geregeld
- Schulden blijven gescheiden.
- Schuldeisers van je partner kunnen niet aan jouw geld komen.
- Schulden die jullie samen aangaan zijn van jullie gezamenlijk.
- Als je meebetaalt aan schulden van je partner of als je meer dan de helft betaalt van een gezamenlijke schuld, spreek dan af of dit terugbetaald moet worden. Anders is het onzeker of het wel of niet terugbetaald moet worden.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Jullie kunnen afspreken dat er geen gemeenschap van goederen ontstaat en dat jullie schulden gescheiden blijven. Dit is een reden dat ondernemers soms voorwaarden maken: zo kan voorkomen worden dat een faillissement van het bedrijf ook het spaargeld van je partner meeneemt.
Samenlevingscontract
Je kunt in een samenlevingscontract geen afspraken maken over de verhouding tussen jou en de schuldeiser (de persoon aan wie je geld moet betalen). Jullie kunnen wel afspreken hoe jullie de betaling van bepaalde schulden onderling willen regelen.
- Bijvoorbeeld: jullie hebben een hypotheekschuld bij de bank. Hiervoor zijn jullie allebei aansprakelijk. Het is een gezamenlijke schuld. Je kunt hier geen privéschuld van maken in een samenlevingscontract. Wel kunnen jullie afspreken dat de ene partner iedere maand 80 % van de hypotheek betaalt en de andere partner 20 %.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:85 BW, artikel 1:94 BW, artikel 6:6 BW.
Eigendom van spullen
“Cd van jou, cd van mij, cd van ons allebei, maar gekregen van mijn moeder dus van mij.” Een huis vult zich vaak gedurende de relatie. Er wordt een bank gekocht, een televisie uitgezocht, de wasmachine wordt vervangen en jullie krijgen een mooi kunstwerk cadeau van vrienden. Wie is eigenaar van welke spullen? En wat is het uitgangspunt als jullie niet meer weten wie de eigenaar is?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- De hoofdregel is dat alles wat jullie tijdens de relatie kopen van jullie samen is.
- De spullen die je al had voor het huwelijk of geregistreerd partnerschap blijven van jou privé.
- De spullen die je tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap koopt met spaargeld dat je al had voordat je dit aanging, of met een erfenis of schenking, zijn ook van jou privé.
- Als het onduidelijk is van wie iets is, dan is het uitgangspunt dat jullie gezamenlijk eigenaar zijn.
- Deze regeling geldt voor huwelijken en partnerschappen die zijn gesloten na 1 januari 2018. Lees meer over de regels vóór 2018.
Niks geregeld
- De spullen die de ene persoon koopt zijn van de ene persoon en de spullen die de andere persoon koopt zijn van de andere persoon.
- Spullen die jullie samen kopen of samen krijgen zijn van jullie allebei.
- Als het onduidelijk is van wie iets is, dan is het uitgangspunt dat de persoon die de spullen onder zich heeft de eigenaar is. Dit kan oneerlijk uitpakken als jullie uit elkaar gaan en een van jullie (tijdelijk) in de woning blijft wonen. De persoon die in de woning blijft wordt gezien als de eigenaar van alles in het huis. Je hebt wel de mogelijkheid om het tegendeel te bewijzen, maar dat kan in de praktijk lastig zijn.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Jullie kunnen vastleggen wie eigenaar is van welke spullen, zodat later duidelijk is wat van wie is. Het document waarin je dit opschrijft wordt vaak de ‘Staat van aanbrengsten’ genoemd.
Samenlevingscontract
Jullie kunnen vastleggen wie eigenaar is van welke spullen, zodat later duidelijk is wat van wie is. Het document waarin je dit opschrijft wordt vaak de ‘Staat van aanbrengsten’ genoemd. Ook kunnen jullie afspreken dat jullie gezamenlijk eigenaar zijn als het onduidelijk is van wie iets is.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:94 BW, artikel 1:95 BW, artikel 1:131 BW, artikel 3:84 BW, artikel 3:90 BW, artikel 3:109 BW, artikel 3:119 BW, artikel 3:166 BW.