In het kort
De regels die gelden als jullie kinderen krijgen zijn afhankelijk van jullie relatievorm.
- Bij trouwen of een geregistreerd partnerschap ontstaat de juridische band met jullie kind automatisch.
- Krijgen jullie een kind zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap, dan moeten jullie zelf actie ondernemen. De moeder is juridisch ouder vanaf de geboorte, de andere ouder moet het kind eerst erkennen.
Op deze pagina lees je wat er in elke situatie geldt voor: het krijgen van kinderen, de achternaam van jullie kind, beslissen over jullie kind, de zorg voor jullie kind en kinderalimentatie. Lees ook over samenwonen, een huis kopen, scheiden en overlijden.
Kinderen krijgen
Als juridisch ouder van een kind ontstaan er allerlei rechten. Zo heb je recht op omgang met je kind en wordt je kind automatisch jouw erfgenaam. Wie wordt juridisch als ouder van een kind gezien?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- De geboortemoeder is automatisch de juridische moeder.
- Bij een mannelijke echtgenoot of partner: de man wordt automatisch de juridische vader als het kind geboren wordt tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap.
- Bij een vrouwelijke echtgenote of partner: de vrouw wordt automatisch de tweede moeder als aan twee voorwaarden is voldaan.
- Voorwaarde 1: de zwangerschap moet zijn ontstaan door een onbekende donor.
- Voorwaarde 2: de zwangerschap is ontstaan zoals staat in de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting.
De tweede moeder wordt de meemoeder genoemd.
Niks geregeld
- De geboortemoeder is automatisch de juridische moeder.
- Haar vriend of vriendin moet het kind erkennen om de juridische vader of moeder te worden van het kind. Jullie kunnen samen naar de gemeente om het kind gratis te erkennen. De geboortemoeder moet toestemming geven voor de erkenning.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
- Er kunnen geen afspraken gemaakt worden over het moederschap en vaderschap.
Samenlevingscontract
- Er kunnen geen afspraken gemaakt worden over het moederschap en vaderschap.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:198 BW, artikel 1:199 BW, artikel 1:203 BW, artikel 1:204 BW.
Achternaam kinderen
Een kind krijgt bij de geboorte een achternaam. Welke achternaam is dit?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- Jullie kunnen samen kiezen voor de achternaam van jullie eerste kind. Allebei de achternamen zijn mogelijk en ook een combinatie van de achternamen is mogelijk.
- Een voorbeeld: partner A en partner B kunnen kiezen voor de achternamen A, B, AB en BA.
- Je kunt de achternaam van het kind aan de gemeente doorgeven bij de geboorteaangifte.
- Als je niets doorgeeft aan de gemeente krijgt het kind automatisch de achternaam van de vader of de meemoeder.
- Een tweede, derde of volgend kind krijgt automatisch dezelfde achternaam als het eerste kind. Je kunt de achternaamkeuze dus alleen maken bij het eerste kind.
Niks geregeld
- Zodra het kind erkend is, kunnen jullie samen kiezen voor de achternaam van jullie eerste kind. Allebei de achternamen zijn mogelijk en ook een combinatie van de achternamen is mogelijk.
- Een voorbeeld: partner A en partner B kunnen kiezen voor de achternamen A, B, AB en BA.
- Je kunt de achternaam van het kind aan de gemeente doorgeven bij de geboorteaangifte.
- Als je niets doorgeeft aan de gemeente krijgt het kind automatisch de achternaam van de geboortemoeder.
- Een tweede, derde of volgend kind krijgt automatisch dezelfde achternaam als het eerste kind. Je kunt de achternaamkeuze dus alleen maken bij het eerste kind.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Het is niet mogelijk om via onderlinge afspraken de achternaam van het kind te bepalen, dit gaat via de gemeente.
Samenlevingscontract
Het is niet mogelijk om via onderlinge afspraken de achternaam van het kind te bepalen, dit gaat via de gemeente.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:5 BW.
Beslissen over kinderen
Om als ouder beslissingen te mogen nemen over je kind moet je gezag hebben. Gezag is een juridische term die aangeeft dat je keuzes mag maken over je kind. Bijvoorbeeld over de school waar je kind naartoe gaat of over een afspraak bij de huisarts. Wanneer heb je gezag?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- De geboortemoeder en de vader of meemoeder hebben automatisch gezamenlijk gezag als het kind geboren wordt tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Niks geregeld
- De geboortemoeder heeft automatisch gezag.
- De vader of meemoeder krijgt bij erkenning ook automatisch gezag. Dit geldt pas vanaf 1 januari 2023.
- Geen erkenning of erkenning voor 1 januari 2023? Dan heeft alleen de geboortemoeder gezag en moet gezag aangevraagd worden voor de vader of meemoeder.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Het is niet mogelijk om onderlinge afspraken te maken over wie gezag heeft over het kind.
Samenlevingscontract
Het is niet mogelijk om onderlinge afspraken te maken over wie gezag heeft over het kind.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:245 BW, artikel 1:251 BW, artikel 1:251b BW, artikel 1:252 BW, artikel 1:253b BW, artikel 1:253c BW, artikel 1:253sa BW.
Zorg voor kinderen
Veel stellen kiezen ervoor dat één van hen minder gaat werken als er kinderen komen. Dat kan grote financiële gevolgen hebben: minder inkomen, minder spaargeld, minder pensioen en een slechtere positie op de arbeidsmarkt. Houdt het recht hier rekening mee?
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- Er is automatische compensatie voor zorg via de gemeenschap van goederen, het delen van pensioen en partneralimentatie.
- Door de gemeenschap van goederen wordt inkomen dat tijdens de relatie verkregen wordt automatisch met elkaar gedeeld.
- Ook wordt het ouderdomspensioen dat tijdens de relatie wordt opgebouwd met elkaar gedeeld.
- Bij het einde van de relatie krijgt de partner die meer zorg heeft verricht in sommige gevallen partneralimentatie.
Niks geregeld
- Er is geen automatische compensatie voor zorg.
- De partner die meer zorgt, heeft een financieel nadeligere positie.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
- De gemeenschap van goederen en het delen van pensioen kunnen uitgesloten worden, partneralimentatie niet.
- Uitsluiting van de gemeenschap van goederen en pensioendeling kan negatieve gevolgen hebben voor de partner die meer zorgtaken op zich neemt.
Samenlevingscontract
- Afspraken zijn mogelijk.
- Jullie hebben veel vrijheid om iets af te spreken dat jullie eerlijk vinden.
- Bijvoorbeeld: inkomen en pensioen wordt tijdens de zorgperiode gedeeld.
- Bijvoorbeeld: bij het einde van de relatie krijgt de partner die meer zorg op zich heeft genomen een zorgvergoeding.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:94 BW, artikel 1:155 BW, artikel 1:156 BW.
Kinderalimentatie
Kinderalimentatie is geld dat de ene ouder maandelijks moet betalen aan de andere ouder voor de verzorging van een kind. De hoogte van het bedrag is afhankelijk van de verdeling van zorg, de kosten voor de kinderen en jullie inkomens.
Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- Ouders zijn verplicht om kinderalimentatie te betalen tot het kind 21 jaar oud is.
Niks geregeld
- Er is geen verschil met het huwelijk of geregistreerd partnerschap.
- Ouders zijn verplicht om kinderalimentatie te betalen tot het kind 21 jaar oud is.
Huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden
Uitsluiting is niet mogelijk. Je kunt bij scheiding wel afspraken maken over de hoogte van de kinderalimentatie.
Samenlevingscontract
Uitsluiting is niet mogelijk. Je kunt bij scheiding wel afspraken maken over de hoogte van de kinderalimentatie.
Relevante wetsartikelen: Artikel 1:392 BW, artikel 1:394 BW, artikel 1:395a BW.