Soorten relaties

In het kort

Het huwelijk en het geregistreerd partnerschap lijken bijna helemaal op elkaar.
Bij allebei regelt de wet veel dingen automatisch voor jullie.
Bij samenwonen regelt de wet bijna niets. Wat jullie willen, moeten jullie zelf afspreken.
Je kunt van de meeste regels afwijken. Maar niet van allemaal.

De drie vormen

1. Het huwelijk

Je trouwt bij de gemeente. Vanaf dat moment gelden er allerlei regels voor jullie geld, jullie schulden, jullie pensioen en jullie erfenis. Je kunt bij de notaris andere afspraken maken in huwelijkse voorwaarden.

2. Het geregistreerd partnerschap

Dit lijkt juridisch bijna helemaal op het huwelijk. Er zijn een paar verschillen, bijvoorbeeld bij het beëindigen ervan en in het buitenland. Bekijk de verschillen.

3. Samenwonen

Je woont samen zonder te trouwen. Dan zijn jullie voor de wet meestal geen partners. Je kunt afspraken maken in een samenlevingscontract. Doe je dat niet, dan geldt er bijna niets. Lees wat er dan kan gebeuren bij niks geregeld.

De belangrijkste verschillen op een rij
Onderwerp	Huwelijk of geregistreerd partnerschap	Met huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden	Samenwonen
Vermogen	Wat je tijdens de relatie opbouwt, is meestal van jullie samen (beperkte gemeenschap van goederen).	Je kunt alles gescheiden houden. Of afspreken dat je inkomen of vermogen met elkaar deelt (verrekenbeding).	Alles blijft van degene die het gekocht heeft. Je kunt afspraken maken in een samenlevingscontract.
Geld van de een naar de ander	Betaal je mee aan iets van je partner? Dan heb je meestal recht op vergoeding (artikel 1:87 BW).	Je mag hier andere afspraken over maken.	Er is geen duidelijke regel. Of je je geld terugkrijgt, is vaak onzeker.
Partneralimentatie	Ja, na een scheiding kan er recht op zijn. Meestal maximaal 5 jaar.	Je kunt dit niet vooraf uitsluiten.	Nee. Tenzij je het zelf afspreekt in een samenlevingscontract.
Kinderalimentatie	Ja, tot je kind 21 jaar is.	Je kunt dit niet uitsluiten.	Precies hetzelfde. Dit hangt niet af van je relatievorm.
Pensioen	Bij scheiding heb je meestal recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens de relatie is opgebouwd. Ook is er vaak partnerpensioen.	Je kunt de verdeling van het ouderdomspensioen uitsluiten.	Alleen als je je partner aanmeldt bij het pensioenfonds. Sommige fondsen eisen een notarieel samenlevingscontract.
Erfrecht	Je erft automatisch van elkaar.	Dit verandert niet door voorwaarden. Wel door een testament.	Je erft niets van elkaar. Regel dit met een testament of een verblijvingsbeding.
Belasting	Je bent automatisch fiscaal partner. Je betaalt weinig of geen erfbelasting over wat je van elkaar erft.	Hetzelfde.	Alleen als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Anders betaal je veel erfbelasting.
Uit elkaar gaan	Altijd via de rechter. Behalve bij een geregistreerd partnerschap zonder minderjarige kinderen.	Hetzelfde.	Je hoeft niet naar de rechter. Behalve als jullie er samen niet uitkomen.

Let op

Deze tabel is een korte samenvatting. Er zijn uitzonderingen. Kijk voor jouw situatie bij het onderwerp zelf, of vraag het aan een notaris.

Praat hier samen over

Neem hier samen de tijd voor. Juist als jullie het nu goed hebben.

Wat vinden we van elkaar: is ons geld van ons samen, of van ieder apart?
Wat gebeurt er met het geld als een van ons minder gaat werken voor de kinderen?
Wat willen we dat er gebeurt als een van ons overlijdt?